Tíðni Sértækrar málþroskaröskunar - SM

Í grein LaVae Hoffman hér fyrir neðan kemur fram að áætlað sé að 5 til 7 prósent barna í US séu með SM. Reyndar er þá miðað við 5 ára börn.

Til að bera saman við fjölda barna sem greind eru með einhverfu í US segir Hoffman að u.þ.b. eitt af hverju 150 barni er greint með einhverfu.
Á árinu 2008 fæddust 4800 börn á Íslandi. Það má gera ráð fyrir að 32 þeirra verði greind einhverf.
Hoffman segir hins vegar að 8-11 börn af hverjum 15o séu með SM.
Á sama hátt má gera ráð fyrir að 256-352 börn sem fæddust árið 2008 verði greind með SM.
Hvers vegna er það þá þannig að almenningur veit miklu meira um einhverfu en tal- og málþroskafrávik?
(Nýjasta hugtakið sem ég var að lesa er tal-, mál- og samskiptaerfiðleikar eða speech-, language- and communication impairment)
Hvers vegna eru lestrarörðugleikar (dyslexia) og einkenni þeirra mun betur þekkt en tal-, mál- og samskiptaörðugleikar. Tíðni dyslexiu er jafn há og SM.

Bishop, 2009, heldur fram í grein sem ég las nýlega, að þó að orskair SM séu af erfðafræðilegum ástæðum leyfi það ekki þá hugsun að börnin muni ekki græða á meðferð. Hún líkir því við að segja að sykursjúkir (týpa I) muni ekki njóta góðs af meðferð.

Hér þarf að lyfta Grettistaki. Almenningur þarf að fá að vita meira um hvað SM er og hvernig best er að aðstoða barn sem greinist með SM og hverjir áhættuþættirnir eru. Einnig þurfa yfirvöld þ.e. heilbrigðisstarfsfólk, starfsfólk menntastofnanna og fólk í opinberri þjónustu t.d. starfsfólk ráðuneyta og Sjúkratrygginga Íslands að átta sig á að sérhæfð þjálfun eða kennsla skilar árangri. Þeir þurfa að vita hverjir áhættuþættir þess að ganga illa að læra mál og tal eru.

Að bíða og sjá til er ekki læknisfræðilegt úrræði nema gert sé plan um hve lengi á að bíða og hvaða viðmið á nota til að sjá til.

Nóg um SM í dag.

Health-related quality of life of adolescents with childhood diagnosis of specific language impairment.

Niðurstöður rannsóknar um heilsutengd lífsgæði 12-16 ára barna sem greind voru með SM sem ungir einstaklingar.
Niðurstöðurnar segja ekki mikið. Ekki munur á heilsutengdum lífsgæðum dæmigerðra krakka á aldrinum 12-16 ára og krakka á sama aldri með SM. (Er það nokkuð skrítið, þau eru nú ekki mjög gömul þannig að ýmis heilsufarsvandamál eru ekki farin að segja til sín. Hins vegar er þetta áhuga vert ef þeir eru að segja að SM krakkarnir eru ekki feitari en samanburðarbörnin. Hefði verið gott að lesa greinina betur.)
Andleg virkni (mental functioning) var meiri hjá samanburðarhópnum en SM þátttakendum.
Svo er það þetta með lífskraftinn (vitality). Viðmiðunarhópurinn var með minni lífskraft en SM strákarnir (77% svarenda voru strákar), nema hjá SM hópnum sem ungir mældust með slaka frammistöðu á munnlegum þáttum sálfræðiprófa (IQ próf) og töldu sig vera með lestrar- og skriftarörðugleika. Þeirra andlega virkni var marktækt lægri en hjá viðmiðunarhópnum. Heildarniðurstöður rannsóknarinnar voru að 16D prófið um heilsutengd lífsgæði gefi marktækar upplýsingar um líðan unglinganna.
Rannsóknin var gerð í Finnlandi og bíður eftir að komast út á prenti. Upplýsingarnar hér eru byggðar á vefútgáfu.

Arkkila E, Räsänen P, Roine RP, Sintonen H, Saar V, Vilkman E.
Helsinki and Uusimaa Hospital Group, Helsinki University Central Hospital, Department of Phoniatrics, Helsinki, Finland.

Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2009 Jul 4. [Epub ahead of print]

OBJECTIVE: To evaluate the health-related quality of life (HRQoL) of adolescents with a diagnosis of specific language impairment (SLI). METHODS: A clinical sample of 67 subjects with a childhood diagnosis of SLI, now aged 12-16, were asked to fill out the generic 16D HRQoL questionnaire. The comparison group comprised 235 typically developing peers. Another questionnaire gathered information about school and rehabilitation. RESULTS: Of the surveyed 73% answered; 77% were male. Total HRQoL score between subjects and controls did not differ. The group profiles had some differences. The SLI group experienced more problems in the dimension of mental functioning (p=0.001), whereas the control group was worse off on the dimension vitality (p=0.003). In the SLI group, low vitality was related to low verbal IQ in childhood, and own perception of literacy problems. Long-term speech therapy was associated with problems in the dimension of speech. CONCLUSIONS: The overall HRQoL of adolescents with SLI was at age-level, but language-related problems seemed to lead to increased problems in mental functioning. Low vitality was more of a problem for the controls, but also for those SLI children who had inferior language performance. Adolescents' own perceptions of their life quality are of clinical importance, and 16D seems a usable tool to capture them.
PMID: 19581006 [PubMed - as supplied by publisher]

LaVae Hoffman, assistant professor, University of Virginia Recognized for Work on Language Impairment

U.Va. Curry Professor Recognized for Work on Language Impairment
May 28, 2009 — LaVae Hoffman, University of Virginia assistant professor in the Curry School of Education's Communication Disorders Program, has won a 2008 Editor's Award of the Journal of Speech, Language, and Hearing Research for findings on a ground-breaking study of school-age children who have Specific Language Impairment.In presenting the award, the journal recognized Hoffman's research as meeting "the highest quality standards in research, design, presentation and impact for a given year." Hoffman's award is shared with eight colleagues who co-authored the article, "Efficacy of Fast ForWord Language Intervention in School-age Children with Language Impairment: A Randomized Controlled Trial."
The article published findings of a multi-year, multi-site study backed by $4.5 million from the National Institutes of Health.According to Hoffman, children with Specific Language Impairment are "children who fail to develop age-appropriate abilities to understand what is being said to them and to put sentences together to express their ideas and meet their communication needs.”
Children with this deficit often make frequent grammatical errors, have difficulty structuring sentences, do not comprehend the meanings of words as well as their peers do, fail to consider the needs of their listener or are unable to revise their errors. For example one 8-year-old child with this type of communication deficit described a picture of a boy holding a gift with this statement, "Him a present and he's waiting what's inside," Hoffman explained.

While everyone has difficulty talking occasionally, the communication of children with this type of impairment is frequently convoluted, ambiguous, repetitive, halting or difficult for their listeners to follow. Often children whose language abilities are impaired have difficulty learning to read and write well enough to support their academic achievement."This type of language impairment is puzzling because we do not yet know why a substantial number of children fail to develop adequate language skills," Hoffman said. "
These children do not have hearing or vision problems. They have normal intelligence. They do not have gross neurological deficits such as cerebral palsy or seizure disorders. They do not have emotional or behavioral disorders, and they usually come from homes with parents and caregivers who are supportive and nurturing; yet for some unknown reason their language skills do not unfold as other children's do."
It is estimated that about 5 percent to 7 percent of children have this type of communication problem."To put that number in perspective, that means that while the rate of autism spectrum disorders is currently one in 150 children, the rate of Specific Language Impairment is approximately eight to 11 per 150 children," Hoffman said.
Ultimately, the findings of this research establish evidence to support service decisions that must be made by speech-language pathologists, parents and educators across the nation on behalf of children with Specific Language Impairments.

Spectral vs. temporal auditory processing in specific language impairment: A developmental ERP study

Posted by Callier Library on June 2, 2009
Pre-linguistic sensory deficits, especially in “temporal” processing, have been implicated in developmental language impairment (LI). However, recent evidence has been equivocal with data suggesting problems in the spectral domain. The present study examined event-related potential (ERP) measures of auditory sensory temporal and spectral processing, and their interaction, in typical children and those with LI (7–17 years; n = 25 per group). The stimuli were three CV syllables and three consonant-to-vowel transitions (spectral sweeps) isolated from the syllables. Each of these six stimuli appeared in three durations (transitions: 20, 50, and 80 ms; syllables: 120, 150, and 180 ms). Behaviorally, the group with LIs showed inferior syllable discrimination both with long and short stimuli. In ERPs, trends were observed in the group with LI for diminished long-latency negativities (the N2–N4 peaks) and a developmentally transient enhancement of the P2 peak. Some, but not all, ERP indices of spectral processing also showed trends to be diminished in the group with LI specifically in responses to syllables. Importantly, measures of the transition N2–N4 peaks correlated with expressive language abilities in the LI children. None of the group differences depended on stimulus duration. Therefore, sound brevity did not account for the diminished spectral resolution in these LI children. Rather, the results suggest a deficit in acoustic feature integration at higher levels of auditory sensory processing. The observed maturational trajectory suggests a non-linear developmental deviance rather than simple delay.


from Cognitive Linguistics



Niðurstöður þessarar rannsóknar benda til að börn með seinkun í málþroska eigi í erfiðleikum með að samþætta eiginleika hljóða (t.d. málhljóða) þegar þau hlusta á þau (auditory sensory processing). T.d. virðast þau eiga í meiri erfiðleikum með að aðgreina stutt og löng atkvæði heldur en viðmiðunarhópur. Skv. niðurstöðum þessarrar rannsóknar,virðist ástæða þess að þau eiga erfitt með að samþætta eiginleika hljóða (suprasegmentals???) ekki vera vegna lengdar hljóðanna heldur vegna annarra hljóðfræðilegra einkenna eins og áður kom fram. Þroskaferillinn sem rannsakaður var bendir til ólínulegrar þroskabrautar frekar en að um einfalda seinkun sé að ræða.

Sértækar málþroskaraskanir

Videoupptaka um sértækar málþroskaraskanir. Fengið af U-tube.

Samtök foreldra og annarra aðstandenda barna með tal og málhömlun.

Í undirbúningi er að stofna samtök foreldra og annarra aðstandenda barna með tal og málhömlun.
Markmið þess verður m.a. að vekja athygli á aðstöðu barna með tal- og málhamlanir, fræða aðstandendur um tal- og málhamlanir, barátta fyrir “réttindum” barna með tal og málhömlun, rannsóknir og fl.

Fjöldi foreldra skráði sig á lista um að hafa áhuga að gerast félagar í svona félagi og nokkrir voru tilbúnir til að undirbúa stofnun félagsins.

Við höfum haldið einn undirbúningshóp og stefnum að því að hittast á mánudaginn aftur (25.5.2009)


Búið er að stofan hóp á Facegrooup sem heitir Tal og málþroskaröskun. http://www.facebook.com/reqs.php#/group.php?gid=76125449522


Vonandi verður stofnun þessa félags til þess að vekja athygli á þörfum barna með tal- og málþroskaröskun hjá yfirvöldum, í skólakerfinu og á heimilum barnanna.

300 sex ára börn með SM að hefja skólagöngu

Í haust byrja um 4000 sex ára börn í grunnskólum landsins. þá munu 300 börn byrja skólann með erfiðleika við að nota mál og tal, ef hægt er að nota erlendar viðmiðunartölur. Sum barnanna eiga erfitt með að skilja mælt mál, önnur eiga erfitt með að tjá sig og sum þeirra eiga bæði erfitt með að skilja mælt má og að tjá sig. Til eru börn sem þroskast að mestu leiti á dæmigerðan hátt nema á sviði máls og tals. Þau eru með eðlilega heyrn. Hreyfingar eru eins og jafnaldra. Taugaþroski er eðlilegur. Verkleg greind er innan marka dæmigerðra barna en ekki munnleg greind. Þetta hefur verið kallað sértæk málþroskaröskun á íslensku (Specific Language Imparment). Nánari greining á vanda þessara barna hefur sýnt að í samanburði við jafnaldra eiga þessir krakkar erfitt með að læra merkingu orða, þau tjá sig en í samanburði við jafnaldra eru setningar styttri og einfaldari. Þau sleppa oft málfræðiendingum og smáorðum þegar mynda setningar. Þau misheyra oft það sem sagt er við þau. Framburður er stundum óskýr. Þau eru ekki eins dugleg og jafnaldrar að biðja um útskýringar ef þau skilja ekki það sem fram fer og þau leiðrétta ekki viðmælanda sinn ef þau eru misskilin. Í samanburði við jafnaldra hafa þau sjaldnar frumkvæði að samskiptum við önnur börn og þeim gengur verr að leysa úr ágreiningi ef upp koma deilur í barnahópnum. Ofangreint er aðeins stutt upptalning á einkennum sem geta komið fram í málþroska barna með sértæka málþroskaröskun. Þessi einkenni valda því að börnin fá ekki þá mikilvægu æfingu í að nota mál og tal sem nauðsynleg er til að ná tökum góðum tökum á málfari.
Þegar þessir einstaklingar hefja skólagöngu hafa þau frá fyrsta degi minni möguleika á að tileinka sér námsefnið en skólafélagarnir því þau hafa ekki það vald á máli og tali sem miðað er við að 6 ára börn hafi. Mörg þessara barna eiga erfitt með að læra að lesa m.a. vegna frávika í málþroska og erfiðleika við undirstöðuatriði lesturs. Þar með er hafinn ferill neikvæðara upplifana í skólanum. Þeim gengur illa að læra að lesa sér til gagns og ánægu og eiga þá jafnframt erfitt með að tileinka sér námsefnið. Rannsóknir bæði hérlendis og erlendis hafa sýnt að það er einmitt þessi hópur sem stendur sig verst á samræmdum prófum í íslensku, í fjórða bekk.
Nýjar rannsóknir birtast um orsakir og einkenni sértækrar málþroskaröskunar. Þær hafa sýnt fram á að strax við þriggja ára aldur eru enskumælandi börn með málþroska á við eins árs börn í málþroska. Það er því ekki ástæða til að bíða og sjá til þegar grunur vaknar um frávik í málþroska á forskólaaldri. Jafnvel 6 ára byrjandi í skóla hefur margra ára reynslu af erfiðleikum við að skilja mælt mál og tjá sig.
Horfur fullorðinna einstaklinga með alvarleg einkenni seinkunnar á málþroska eru heldur daprar. Bresk rannsókn á 17 karlmönnum sem greindir voru með sértæka málþroskaröskum við 6 ára aldur sýndi m.a. að enginn þeirra tók samræmt próf 16 ára og að enginn þeirra var fær um sjálfstæða búsetu þegar þeir voru 36 ára. Þeir bjuggu allir á vegum félagsþjónustunnar eða fjölskyldna sinna.
Þessi pistill er skrifaður til að benda á að þessi hópur barna á ekki málsvara á Íslandi. Það er ekki til stuðningshópur foreldra þessara barna og engin stofnun á Íslandi sinnir greiningu á vandamálum þeirra og veitir þjálfun eða ráðleggingar til foreldra og starfsfólks skóla, nema ef vera skyldi sjálfstætt starfandi talmeinafræðingar.
300 börn samsvara því að það sé eitt og hálft barn í hverjum sex ára bekk með sértæka málþroskaröskun.
Að bíða og sjá til er úrræði sem er óásættanlegt og að forðast að skilgreina vandan hjálpar þeim ekki. Börn með sértæka málþroskaröskun þurfa sérhæfð úrræði til að hjálpa þeim að ná tökum á tilverunni.

Exploring the link between language and behaviour

Summary of Language skills of children with EBD: a literature review, by Gregory J Benner, J Ron Nelson, Michael H Epstein, Journal of Emotional and Behavioural Disorders, 2002.

Approximately three quarters of children with identified emotional and behavioural difficulties have significant language deficits.

Approximately half of those with language disorders have identifiable emotional and behavioural difficulties.

The prevalence of language deficits in children who exhibit anti-social behaviours is ten times higher than in the general population.

Rates vary according to the placement of the children, the stringency of the criteria for language disorder and the number of language measures used.

Pure language deficits, especially those associated with comprehension difficulties, are at greatest risk.

Thus EBD children with unsuspected receptive disorders were rated the most delinquent, the most depressed (by parents) and aggressive (by teachers) and had more severe challenging behaviour.

Children with expressive language disorders were rated as more socially withdrawn and anxious.
The strength of the association between language difficulties and antisocial behaviour increases with age.

Difficulties in initiating and maintaining interpersonal relationships is a key mediating variable between language disorders and antisocial behaviours.

"Language disorders appear to have a devastating effect on interpersonal relationships (ie peer, family, companion) throughout the lifespan."
(Benner, 2002)

(Summary by the Centre for Integrated Healthcare Research, 2006)

Tímastjórnun

Gerðu þér grein fyrir og dragðu úr truflunum. – Forðastu að eyða löngum tíma í að spjalla við vini þína annað hvort beint eða í gegn um netið MSN, Skype, eða að athuga póstinn þinn um leið og hann kemur inn. Ef þú átt erfitt með þetta finndu aðra aðferð til að vinna, Keyptu þér eyrnatappa eða slökktu á póstinum þínum. Reyndu að gefa sjálfri þér góð tímabil án truflanna og einbeittu þér að vinnu þinni, rannsókninni þinni. Skrifaðu hjá þér á blað eða minnisbók atriði sem koma upp í hugan á meðan þú ert að læra/vinna. Ekki sinna verkefninu strax. Skpulegðu hvernær þú hefur tíma til að sinna því.
Stjórnaðu skjalavinnu þinni og skriftum – Notaðu riflás aðferðina ‘Velcro fingers strategy’ um leið og þú tekur upp verkefni, blað, grein eða eitthvað annað ekki sleppa því fyrr en þú hefur ákveðið hvað á það gera við það með því að nota 4 D aðferðina

1. Gerðu það strax
2. Frestaðu því en finndu tíma í dagbókinni til að klára verkið og gangtu svo frá því þar til kemur að því í dagbókinni.
3. Deildu verkinu. Getur einhver annar unnið verkið?
4. Akveddu að sleppa því: Hentu verkefninu.
   

Verðu tíma til að skipuleggja eða gera áætlanir. Eyddu tíma í að velta fyrir þér hvernig þú ætlar að skipta upp tíma þínum og hver frogangsverkefnin og markmiðin eru. Tímanum er vel varið við að skrá markmið og gera áætlanir. Þegar þú nærð ekki markmiðum þínum reyndu að finna út hvers vegna frekar en að refsa sjálfri þér fyrir hvernig fór. Getur þú breytt einhverju? Reyndu eftirfarandi aðferðir við að gera áætlanir og athugaðu hvort þær henta þér.
Eyddu 10 mínútum í byrjun hvers dags til að skrá hjá þér hverju þú ætlar að ná þann daginn. Þetta mun hjálpa þér að einbeita þér að ákveðnum verkefnum (setja þau í focus) og hjálpa þér að skipta á milli verkefna.
Eyddu klukkustund á hverjum föstudegi til að taka saman hverju þú hefur áorkað í vikunni sem er að líða og veltu fyrir þér hvar þú þarft að byrja næstu vikuna á eftir. Þú getur líka velt fyrir þér hvort þú átt einhver verðlaun skilið fyrir vel unnin verk.
Eyddu hálfum degi í hverjum mánuði til að skrifa upp1 bls. skýrslu til að senda leiðbeinanda þínum, þar sem þú gerir grein fyrir hverju þú hefur náð þann mánuðinn og hvernig það passar við námsáætlun þína og áætlun um að ljúka rannsókninni.
Skráðu tímana sem þú VINNUR í eina viku. Skráðu hjá þér hversu langan tíma þú eyðir í hvert verkefni þessa viku, hádegismatur, skriftir, tölvupóstur, vinna fyrir stofu, vinna vegna skjólstæðinga, hreyfing, netið, búa til kaffi og spjalla við starfsfélaga og vini. Margir verða mjög hissa hvað þeir eyða raunverulega litlum tíma í rannsóknina sína. Með því að setja rannsóknina og verkefnum tengdum hennar í forgang á vinnutíma dregur þú úr þeim tíma sem þú þarft að eyða á kvöldin og um helgar til að vinna. Það er mikilvægt að geta slakað á frá rannsókninni 1-2 sólahringa og sinnt öðru mikilvægu án þess að vera stöðugt að hugsa um vinnuna/rannsóknina og vera með samviskubit yfir að sinna henna ekki.
Skipulagðu vinnutíma þinni. Það skilar miklu meiru að vinna reglugegan vinnutíma. Að vinna frá níu til fimm og taka hádegismat í klukkustund mun þýða að þú átt möguleika á að hafa jafnvægi á lífi þínu og getur skipt því á milli vinnu og heimilis. Framfarir verða jafnar og stöðugar. Þú vinnur 35 tl 40 stundir á viku og það ætti að vera nóg til að ljúka við rannsókn þína innan tímamarka ef þú notar tíman á skipulagðan hátt. Tímabil taumlausrar vinnu fylgir oft tímbil aðgerðaleysis eða heilsuvandamál og mikið stress. Rannsóknarvinna er maraþon en ekki spretthlaup og þú þarft að passa þig að hafa úthald allan tíman (forðast kulnun).

Finite verb morphology composite: (Leonard et.al 1997)

Method for measurement.
The composite samsenting assessed use of past –ed, 3p singular –s, copula and auxilliariy form is, are, was, were.
Composite was calculated by adding all of the obligatory contexts for the morphemes and dividing this total into the total number of actual productions of these morphemes. Then multiply with 100.
Telja saman hvað oft þátíðarendinging –ed, 3 personu –s, tengisögn og hjálparsagnirnar er, eru, var, voru eiga að koma fyrir og deila því með með fjölda raunverulegra myndana af þessum morphemum. Síðan á að margfada með 100.